Artykuł

Bronisław Wesołowski – w 101. rocznicę śmierci

Bronisław Wesołowski — to świetlana postać polskiego ruchu robotniczego, jeden z najbardziej oddanych sprawie klasy robotniczej przywódców SDKPiL. Urodzony 14 sierpnia 1870 r. w Rawie Mazowieckiej, wcześnie poświęca się pracy rewolucyjnej.

Zawsze skromny, małomówny, cichy — „Smutnym“ przez towarzyszy nazywany — rozpalał się, gdy szło o obronę ludu roboczego. Znali go robotnicy, zwłaszcza Warszawy i Łodzi, jako jednego z najdzielniejszych, najbardziej oddanych sprawie socjalizmu towarzyszy. Już w latach szkolnych (1881—1889) bierze aktywny udział w organizowaniu i w pracy nielegalnych kół młodzieży socjalistycznej na terenie Warszawy. Zdobywa serca młodzieży dobrocią promieniującą z jego głębokiego spojrzenia. Za pracę rewolucyjną zostaje wydalony z gimnazjum i niedopuszczony do egzaminów. Ostatecznie jednak jako ekstern zdaje maturę w Płocku.

Bezpośrednio potem na terenie Łodzi i Warszawy bierze udział w pracy Związku Robotników Polskich, który powstał po masowych aresztowaniach wśród członków „Proletariatu”. Szczególnie ważny dla rozwoju Wesołowskiego jako działacza-rewolucjonisty jest jego pobyt w Zurychu, gdzie studiując na politechnice, spotyka się z Różą Luksemburg i Julianem Marchlewskim oraz z rewolucjonistami rosyjskimi przebywającymi wówczas na emigracji . ‘

Po ukończeniu studiów, pod koniec roku 1893, znów widzimy Wesołowskiego w Warszawie, gdzie wspólnie z czołowymi rewolucjonistami polskimi — F. Dzierżyńskim i J. Marchlewskim walczy w szeregach ruchu rewolucyjnego i bierze udział w opracowaniu projektu programu Socjaldemokracji Królestwa Polskiego, która łącząc się w jedną partię z Socjaldemokracją Litwy w 1900 r. przyjęła nazwę SDKPiL. W szeregach SDKPiL wykazuje Wesołowski dużo poświęcenia i zdolności organizatorskich, dlatego też kierownictwo partii powierza mu w marcu 1894 r. zorganizowanie I Zjazdu SDKP w Warszawie.

Pod okiem żandarmerii i ochrany, w niezwykle ciężkich warunkach Wesołowski wykonuje to trudne zadanie. Niemałą jego zasługą jest to, że zjazd postanawia realizować w praktyce zasadę agitacji wśród szerokich mas, braterstwo z proletariatem rosyjskim i solidarność międzynarodową wszystkich robotników.

SDKPiL po I Zjeździe wnika głęboko w masy, staje się ich partią, ich politycznym przewodnikiem. Przeciwstawiając się nacjonalistycznej PPS, SDKPiL wychowuje klasę robotniczą Polski w duchu proletariackiego internacjonalizmu głosząc i realizując bojowy sojusz z rewolucyjnym ruchem rosyjskim. Zjazd wybiera Wesołowskiego sekretarzem Organizacji Krajowej SDKP. Na stanowisku tym pracuje w Warszawie, głęboko zakonspirowany, a jednak złączony ścisłą więzią z rewolucjonistami Polski i świata. Żyje teraz wyłącznie dla partii, mając jedyny cel przed sobą — wyzwolenie klasy robotniczej.

Wrzesień 1894 r. rozpoczyna dla Wesołowskiego ciężki okres więzień i katorgi. Po aresztowaniu zostaje skazany na więzienie i zesłanie do Wierchojańska, gdzie przebywa do roku 1903, w którym to roku uzyskuje zezwolenie na osiedlenie się w Kijowie.

W więzieniu i na zesłaniu jest Wesołowski ofiarnym przyjacielem współwięźniów i organizatorem ich walki z szykanami administracji więziennej i trudnościami katorżniczej tułaczki.

Fala rewolucji 1905 r. przelewa się po imperium carskim. Przed partią staje wielkie zadanie organizowania i kierowania walką mas. Wezwany przez kierownictwo SDKPiL, Wesołowski przybywa w sierpniu 1905 r. nielegalnie do Warszawy, gdzie organizuje biuro Zarządu Głównego SDKPiL oraz drukarnię przy ul. Leopoldyny, obecnie Emilii Plater. Bez przerwy czuwa nad pracą organizacji warszawskiej SDKPiL. Organizuje strajki, wiece i odczyty, redaguje odezwy i broszury. Oddany całą duszą sprawie proletariatu, swym entuzjazmem porywa innych do ofiarnej walki. Mając bogate doświadczenie w pracy konspiracyjnej, umie zmylić czujność sfory szpiclów i żandarmerii i mimo ich gorączkowych poszukiwań, przez trzy lata rewolucyjnych walk utrzymać w konspiracji biuro Zarządu Głównego.

W czerwcu 1906 r. bierze udział w odbywającym się w Zakopanem V Zjeździe SDKPiL. Po powrocie ze zjazdu jest w dalszym ciągu duszą rewolucyjnej Warszawy. Krótki tym razem pobyt w twierdzy w Brześciu Litewskim, gdzie go osadzono po aresztowaniu na konferencji partyjnej na Powązkach, odrywa chwilowo Wesołowskiego od pracy rewolucyjnej.

Robotnicy Warszawy obdarzają go mandatem na londyński zjazd Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, w skład której wchodziła SDKPiL. Na zjeździe tym Wesołowski spotyka się z wielkim wodzem proletariatu — Leninem.

Po powrocie do Warszawy pracuje z samozaparciem jako sekretarz Komitetu Warszawskiego. Były to ostatnie miesiące jego pracy rewolucyjnej w kraju. W lutym 1908 r. aresztuje ochrana uczestników międzydzielnicowej konferencji, wśród zatrzymanych jest i towarzysz Wesołowski. W grudniu tegoż roku wraz z towarzyszami staje przed carskim sądem wojskowym w Warszawie i ‘skazany zostaje na 8 lat katorgi.

Katorgę towarzysz „Smutny“ odbywa kolejno w Warszawie, Łomży i Orle, po czym znowu zostaje zesłany na Syberię, na dożywotnie osiedlenie. Podczas jego pobytu na Syberii wybucha wojna światowa. W wyniku wojny zostaje osłabiony carat, proletariat rosyjski pod przewodem Partii bolszewików przygotowuje rewolucję, obala carat, a następnie w Wielkiej Październikowej Rewolucji Socjalistycznej burzy kapitalizm w Rosji, ustala władzę ludu, zapoczątkowując nową erę w dziejach ludzkości. Tysiące Polaków, których rewolucja uwolniła z więzień i zesłania, biorą ofiarny w niej udział.

Również Wesołowski na wiadomość o rewolucji ucieka z zesłania i jedzie do Piotrogrodu. Tu staje w szeregach rewolucji. Proletariat Piotrogrodu darzy go najwyższym zaufaniem: towarzysz „Smutny” zostaje wybrany do Rady Delegatów Robotniczych, a później do Centralnego Komitetu Wykonawczego Rad Delegatów Robotniczych, Chłopskich i Żołnierskich. Z kolei zostaje wybrany przewodniczącym Najwyższego Trybunału Rewolucyjnego. Jednocześnie Wesołowski organizuje Biuro Polskie przy KC WKP(b).

W końcu grudnia 1918 r. rząd radziecki wysyła Wesołowskiego na czele misji Czerwonego Krzyża do Warszawy dla zorganizowania pomocy wracającym z Niemiec jeńcom rosyjskim. Polski rząd zgodził się na przyjazd misji, lecz zaraz po przyjeździe rozkazał ją aresztować.

Polskie masy ludowe na wieść o tym bezprawiu dały wyraz swemu oburzeniu. W Warszawie zorganizowano potężną demonstrację przeciwko zdradzieckiej i zbrodniczej polityce rządu.

Wesołowski aresztowany był wiele razy przez rząd carski, aresztował go i polski rząd „ludowy”, zabraniał mu pobytu w kraju car, wydalił go pod eskortą z kraju i pepesowski rząd Moraczewskiego…

W nocy z 1 na 2 stycznia 1919 r., w lesie za wsią Wiliny-Ruś, pow. Wysokie Mazowieckie, Wesołowski wraz z pozostałymi członkami misji radzieckiej zostaje na rozkaz rządu zbójecko zamordowany przez eskortujących go żandarmów. Pachołkowie imperializmu, tacy jak ci, których przepędzono z Moskwy i Petersburga, pozostali jeszcze w Warszawie. Oni to dokonali ohydnego mordu na wielkim synu narodu polskiego.

Towarzysz „Smutny” to piękna postać polskiego komunisty, wzór wierności wielkiej sprawie wyzwolenia proletariatu. Jego życie i działalność winny zapalać nas do walki o zwycięstwo socjalizmu w naszej ojczyźnie

Dodaj komentarz

avatar

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

  Subscribe  
Powiadom o