Artykuł

Proces KPP. Przesłuchanie Marcina Adama

Prokurator: Gdzie według pana panował lepszy ustrój państwa: w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, czy obecny demokratyczny ustrój Polski? Który jest bardziej demokratyczny i przyjazny dla obywatela?

Marcin Adam: Nie potrafię dokładnie odpowiedzieć na to pytanie na podstawie własnych doświadczeń życiowych, ponieważ nie żyłem w tamtych czasach w Związku Radzieckim, natomiast na podstawie wiedzy na temat legislacji uważam, że ustrój prawny Związku Radzieckiego był bardziej przyjazny z tego powodu, że był on stosunkowo prosty. Był to porządek prawny, który był skierowany do obywatela. Prawo było przejrzyste i zrozumiałe i ponadto w ogóle dało się go przestrzegać.

Tymczasem w obecnym polskim porządku prawnym występuje zjawisko monstrualizacji systemu prawnego, polegające na lawinowym wzroście ilości oraz objętości aktów prawnych, przepisów odsyłających, nieostrych i budzących rozbieżności w orzecznictwie sądowym i w stanowiskach organów, w którym wydedukowanie normy prawnej, jej zdekodowanie wymaga zespołów eksperckich, wyposażonych w płatne narzędzia informatyczne, a ponadto porządek ten w zastraszającym tempie się zmienia.

Jeżeli w kodeksie pracy z roku 1974 było tylko 305 artykułów, to obecnie mamy 360 samych przepisów odsyłaczy.

Sędzina: 360? Tak pan powiedział?

Marcin Adam: Tak. 360 przepisów odsyłających w kodeksie pracy obecnym, a jest to akt prawny, którego ma przestrzegać każdy pracownik i każdy pracodawca, a więc osoba, która nie koniecznie nawet dysponuje wykształceniem wyższym, a nie tylko prawnym. Zaś ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, która skierowana jest do ogółu obywateli i której przestrzegać musi każdy, zawiera przepisów-odsyłaczy 1260 w obecnym brzmieniu. Przy czym są to często odesłania do innych ustaw. Nie sposób z takiego porządku prawnego wydedukować norm prawa powszechnego w sposób nie budzący wątpliwości. Z tego powodu żyjemy w ciągłym stanie niepewności prawnej. Ostatecznie na każdego [jest hak – niedopowiedziane].

Sędzina: Dobrze, ale troszkę odbiegamy od tematu…

Marcin Adam: Ale to jest moje stanowisko odnośnie totalitaryzmu i tego, który z tych porządków był bardziej przyjazny. To jest bardzo ważne Wysoki Sądzie.

Sędzina: Ale nie wchodźmy już w szczegóły. Pan podał dwa przykłady, sąd rozumie Pana intencje.

Prokurator: Proszę, Wysoki Sądzie, jeszcze jedno pytanie – a ustrój polityczny – funkcjonowanie jednej partii, dyktatorska rola przewodniczącego, Komitetu Centralnego… to czy ten ustrój polityczny panujący w Związku Radzieckim jest lepszy, czy gorszy od obecnego systemu demokratycznego istniejącego w Polsce.

Marcin Adam: Po pierwsze to pytanie zawiera tezę odnośnie tego, że obecny ustrój panujący w Polsce jest ustrojem demokratycznym. Mocno się z tą tezą nie zgadzam. Dlatego, że bariery, które zostały stworzone w stosunku do osób fizycznych i możliwości prowadzenia przez nie aktywności politycznej są niespotykanie wysokie, zdecydowanie wyższe niż były w latach 70-tych i 80-tych, które to lata jeszcze ze swojego życia pamiętam. W praktyce szerokie grupy społeczne, w tym na przykład pracownicy urzędów państwowych, sędziowie i pracownicy sądów, pod hasłem tak zwanego odpolitycznienia, zostali z niej wykluczeni w sposób prawny. Tak, zakazano im wyrażania poglądów politycznych i uczestnictwa w partiach politycznych. A ponadto w praktyce społeczno-ekonomicznej, zostały z niej (z działalności politycznej) wyeliminowane osoby wykonujące pracę na niższych stanowiskach w sektorach gospodarki prywatnej, a także osoby zatrudnione na umowy śmieciowe nie mają takiej możliwości, jest to uzależnione od zgody pracodawcy de facto, który jeżeli się nie zgodzi… I działalność polityczną mogą prowadzić tylko tak zwani zawodowi politycy oraz przedsiębiorcy o wystarczająco mocnej pozycji rynkowej (bo drobni też nie, bo kontrahenci, dostawcy…) A ponadto, jeśli ktokolwiek sforsuje tę barierę jakimś cudem, to musi się liczyć z bardzo twardymi represjami, włącznie z możliwością pozbawienia wolności na długie okresy, zmuszaniem do emigracji albo bycia dyscyplinowanym innymi środkami. Tak, Wysoki Sądzie, tak właśnie to w tej chwili w Polsce wygląda.

A tymczasem w Związku Radzieckim, a tym bardziej w Polsce Ludowej, zwykły robotnik, który zapisał się do partii, jednej z partii – ponieważ w Polsce mieliśmy do czynienia z systemem wielopartyjnym – lub organizacji społecznej, mógł do takiej działalności się aktywnie włączyć. Mało tego – mógł mieć bezpośredni wpływ na decyzje organów państwowych i organów administracji przedsiębiorstw państwowych. A to na tym polega władza ludu.

Prokurator: Zna Pan treść opinii powołanego do tej sprawy biegłego Rafała Łętochy?

Marcin Adam: Znam Wysoki Sądzie, w szczególności zwracam uwagę na to zdanie z tej opinii, które przywołałem w sprzeciwie i z którego wynika mniej więcej tyle, że nigdy totalitaryzmu nie propagowaliśmy wprost, ale i tak należy nas skazać, ponieważ mieliśmy zapewne taki zamiar ukryty.

Prokurator: Jeszcze jedno pytanie. Bo tam jest wyrażona opinia, że ustrój ZSRR miał charakter fasadowy, ponieważ jego praktyczna realizacja była całkowitym wypaczeniem tego ustroju zapisanego w aktach prawnych. To proszę powiedzieć, czy Pan się zgadza z tą tezą, czy Pan jest jej przeciwnikiem i jeśli przeciwnikiem, to dlaczego.

Marcin Adam: Każdy ustrój prawny podlega pewnym wypaczeniom, dlatego nie jestem w stanie…

Prokurator: Ale w tym konkretnym przypadku niech Pan powie – ZSRR. Nie każdy ustrój, nie polski ustrój, tylko ZSRR.

Marcin Adam: Wysoki Sądzie. Jest to opinia ocenna i tutaj odpowiedź „tak”, czy „nie” będzie odpowiedzią niewłaściwą i niezgodną z tym co sam na ten temat myślę. Dlatego muszę się na ten temat wypowiedzieć swobodnie. Uważam, że zapewne wiele instytucji prawnych Związku Radzieckiego nie zostało należycie zrealizowane, co nie oznacza jednak, że nikt nie miał takiego zamiaru, a już w szczególności nie zgadzam się z tym, że praktyka była przeciwieństwem zapisów pranych, tylko ich niedoskonałą realizacją, tak samo jak mamy z tym do czynienia obecnie.

Dodaj komentarz

avatar

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

  Subscribe  
Powiadom o