Artykuł

Służba zdrowia w ZSRR

Prasa burżuazyjna, co zrozumiałe, chowa zagadnienie zdrowia pod dywan. To nam podpowiada, że powinniśmy przy porównywaniu socjalizmu z kapitalizmem podejmować te zagadnienie i na nie naciskać. Gdzie kapitalistów boli – tam uderzać!

Wystarczy więc rozejrzeć się po świecie, żeby dostrzec jaki jest stosunek plutokratów do zdrowia. Co roku kapitaliści likwidują głodem i związanymi z nim chorobami 9 milionów ludzi*. Jednak kwota pieniędzy, która byłaby potrzebna, aby zapewnić każdej osobie na Ziemi przyzwoitą podstawową opiekę jest niewielka i dałoby się z łatwością spełnić, czy to przez rozprawienie się z „1%”, czy też po prostu przekierowując wydatki z takich głupot jak rekompensaty dla przedsiębiorców za obecny kryzys kapitalizmu (nie tylko Polska to robi).

Dziś technologia i wiedza z łatwością mogłyby polepszyć sytuację. Zamiast tego mamy do czynienia z listami oczekujących i niedoborami lekarzy, i łóżek. Taki obraz kapitalizmu w fazie imperializmu.

Jaka więc była polityka państwa radzieckiego w zakresie zdrowia? Jakie były osiągnięcia ZSRR w dziedzinie zdrowia? Jak zorganizowano służbę zdrowia w Związku Radzieckim?

MEDYCYNA ZA CARÓW

Organizatorzy socjalizmu w ZSRR odziedziczyli system medyczny w przerażającym stanie. W Rosji nie było centralnego organu medycznego koordynującego kwestie zdrowotne, ogromna większość ludności żyła w skrajnym ubóstwie, brakowało lekarzy. Ogromna część populacji nigdy nie otrzymała opieki medycznej od lekarza, zamiast tego byli wszelkiej maści szamani, szeptuny i reszta. Mimo to w Rosji istniał ruch, który stanowiłby podstawę do pierwszych kroków w kierunku socjalistycznego systemu opieki zdrowotnej.

Pierwszym inspiratorem systemu medycznego w Rosji był Piotr I, który założył pierwsze rosyjskie szpitale (w Moskwie w 1706 r. I Petersburgu w 1715 r.), Wykorzystując lekarzy z zagranicy oraz Akademię Nauk (w 1724 r.) by szkolić rosyjskich lekarzy. Katarzyna II podążyła za Piotrem, zakładając szereg szpitali i pierwszy rosyjski azyl psychiatryczny (w 1776 r.). Jednak medycyna rosyjska wciąż była zacofana.

W 1884 r. ziemstwo – system samorządów – został wprowadzony w Rosji. Kontrolowali je poszczególni ziemianie, mieszczanie i chłopi, każda grupa posiadała jedną trzecią głosów. To w ramach ziemstwa podjęto pierwsze próby utworzenia systemu przychodni które miały objąć tereny wiejskie. Na pionierską rolę ziemstwa wskazywał historyk medycyny Henry Sigerist.

System medyczny ziemstw był raczej dobrą intencją niż dobrą praktyką. Był źle finansowany i zdecydowanie nie był w stanie wypełnić postawionego sobie zadania. Klasy wyzyskujące, które miały większość głosów, nie były skłonne w znaczący sposób przyczyniać się do organizacji zdrowia publicznego.

Lekarze, którzy pracowali w ziemstwach byli raczej idealistami. Gdyby kierowali się indywidualnym zyskiem to by się najęli u arystokratów. Jednym z lekarzy pracujących w ziemstwie był Nikołaj Siemaszko – pierwszy Ludowy Komisarz Zdrowia ZSRR,

BOLSZEWICY WOBEC ZDROWIA

Podstawowymi zasadami systemu medycznego zaproponowanymi przez bolszewików były: kompleksowa medycyna zapobiegawcza, zdrowe warunki pracy i życia, ubezpieczenie społeczne i edukacja zdrowotna. Trend medycyny radzieckiej był od samego początku w kierunku zapobiegania, a nie leczenia. Takie podejście do opieki zdrowotnej jest oczywiście logiczne – każde dziecko powie, że lepiej zapobiegać niż leczyć.

Był to więc system całkowicie antykapitalistyczny. W interesie komercyjnie działającej kliniki jest żeby ludzie byli ciągle chorzy zamiast zdrowi; tą drogą maksymalizuje ona swoje zyski.

WPROWADZANIE TEORII W PRAKTYKĘ

Wkrótce po rewolucji 1917 r. Rosja pogrążyła się w wojnie domowej. Epidemie dziesiątkowały ludność. W czerwcu 1918 r. utworzono Ludowy Komisariat Zdrowia – pierwszy centralny organ tego typu w Rosji. Pierwszym zadaniem było zajęcie się epidemiami.

W obliczu skrajnych przeciwności losu, braku mydła, ubrań, niedostatecznego zaopatrzenia w wodę itp. Skoncentrowano się na poprawie sieci przychodni, utrzymywaniu warunków sanitarnych w domach, uruchomieniu łaźni, zwalczaniu tyfusu i poprawie zaopatrzenia w wodę. W kwietniu 1919 r. szczepienia stały się obowiązkowe. Efekt tego działania był daleko idące – na przykład w Piotrogrodzie liczba zachorowań na ospę spadła z 800 na miesiąc do 7 na miesiąc.

Edukacja zdrowotna odegrała bardzo ważną rolę w walce z zarazą. W 1920 r. 3,8 mln żołnierzy Armii Czerwonej uczestniczyło w wykładach i rozmowach na temat higieny, a w 1919 i 1920 r. opublikowano 5,5 mln plakatów, broszur i ulotek higienicznych przeznaczonych do dystrybucji w samej armii. Takie kampanie edukacji zdrowotnej przeprowadzono również wśród reszty populacji.

PO WOJNIE

Chociaż warunki po wojnie domowej były dalekie od łatwych, zdrowie stale się poprawiało w latach NEPu. Do 1928 r. liczba lekarzy wzrosła z poziomu przedwojennego z 19 785 do 63 219, przydział środków na ochronę zdrowia z 128,5 mln do 660,8 mln rubli rocznie, a liczba łóżek szpitalnych ze 175 000 na 225 000, liczba miejsc w żłobkach z 11 000 do 256,000.

Jednak znacznie szybszy postęp został osiągnięty w ramach pierwszego planu pięcioletniego. Ludzie mają tendencję do myślenia o planach pięcioletnich, tak jak są przedstawiane w burżuazyjnych książkach historycznych – dotyczą tylko produkcji przemysłowej i nie są w żaden sposób powiązane z dobrobytem ludzi. Jest to dalekie od prawdy. Plany pięcioletnie dotyczyły wszystkich aspektów życia radzieckiego: gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Jeśli chodzi o zdrowie, pierwszy plan pięcioletni był w dużej mierze poświęcony zwiększeniu dostępności do usług medycznych: potrzebnych było więcej przychodni, więcej łóżek szpitalnych, więcej pielęgniarek i więcej lekarzy. W ciągu czterech lat pierwszego planu pięcioletniego liczba lekarzy wzrosła z 63 000 do 76 000, liczba łóżek szpitalnych wzrosła o ponad połowę, a liczba miejsc w żłobkach wzrosła z 256 000 do 5 750 000. Utworzono 14 nowych uczelni medycznych oraz 133 nowe szkoły medyczne.

Od tej pory wszyscy obywatele radzieccy mieli dostęp do placówek medycznych, a zatem drugi plan pięcioletni dotyczył poprawy jakości. Zmiany ilościowe miały przeistoczyć się w zmiany jakościowe.

Jednym z głównych zadań była poprawa edukacji medycznej. Edukacja zdrowotna wśród pracowników i kołchoźników nadal stanowiła centralną część walki o poprawę zdrowia. Wszyscy lekarze byli zobowiązani do spędzania co najmniej 8 godzin każdego miesiąca na nauczaniu medycyny profilaktycznej i odpowiadaniu na pytania społeczności w takich miejscach jak parki, sale wykładowe i ośrodki zdrowia; edukacja w zakresie medycyny zapobiegawczej i higieny została dokładnie przeprowadzona w szkołach; plakaty i broszury można było znaleźć w całym Związku Radzieckim.

Pod koniec drugiego planu pięcioletniego fundamenty socjalistycznego systemu służby zdrowia zostały ugruntowane. System opieki zdrowotnej ZSRR był zdecydowanie najlepszy na świecie.

W JAKI SPOSÓB ZORGANIZOWANO SŁUŻBĘ ZDROWIA?

W Związku Radzieckim program zdrowotny był zarządzany w najbardziej demokratyczny sposób i podobnie jak wszystko w Związku Radzieckim jego administracja miała formę „trójkąta o bardzo szerokiej podstawie”. Podstawę tego trójkąta tworzyły tysiące komitetów, które istniały w każdej fabryce, w każdym kołchozie, w każdym miejscu pracy. Komisje te współpracowały z lokalnymi lekarzami w celu udzielania informacji zwrotnych i poprawy usług; pilnowali, aby fundusze ubezpieczeń społecznych pracowników były wydawane w najbardziej odpowiedni sposób; kontrolowali warunki higieniczne w miejscu pracy i żłobkach; organizowali edukację zdrowotną w miejscu pracy. Wybrani przedstawiciele z zakładu pracy byli zaangażowani w wyższą formę organizacji – Rady.

Rady były odpowiedzialne za nadzór nad wszystkimi szpitalami i zakładami sanitarnymi, inspekcje sanitarne, szerszą organizację edukacji w zakresie higieny osobistej i tak dalej. Kolejną najwyższą formą organizacji były rejony, których w ZSRR było około 3000. W każdym rejonie był departament zdrowia, kierowany przez rejonowego Inspektora Zdrowia Publicznego, który był odpowiedzialny za całą pracę zdrowotną rejonu; departamenty Zdrowia sprawdzały, kontrolowały i doradzały wszystkim instytucjom medycznym w rejonie.

Organizując system służby zdrowia w taki sposób, cała populacja była zaangażowana bezpośrednio, a zatem mocno odczuwała poprawę zdrowia narodu. Nawyki i postawy ludzi zmieniły się dramatycznie w stosunku do czasów przedrewolucyjnych.

Coraz większe wydatki na zdrowie spowodowały ciągłe doskonalenie usługi. Do 1937 r. w ZSRR było 132 000 lekarzy, w porównaniu z 2 000 w carskiej Rosji. Różnica była najbardziej widoczna w republikach nierosyjskich. W Azerbejdżanie w 1941 r. było 2500 lekarzy, podczas gdy przed rewolucją było ich 291. W Tadżykistanie było tylko 13 lekarzy, a w 1941 r. już 372. W carskiej Rosji istniało 9 ośrodków związanych z macierzyństwem. W 1938 r. było 4384. Przedszkola, żłobki, domy odpoczynku dla matki i dziecka – wszystko zostały zbudowane. Do czasu ukończenia drugiego planu pięcioletniego szpitale, instytuty higieny i ośrodki zdrowia znajdowały się w całym ZSRR. Wszystkie rodzaje leczenia – leczenie szpitalne, fizjoterapia, radioterapia, leczenie sanatoryjne, leczenie stomatologiczne, usługi macierzyńskie i tak dalej – były dostępne dla narodu radzieckiego bezpłatnie. Budżet ZSRR na zdrowie publiczne w 1937 r. był około 75 razy większy niż budżet Rosji w 1913 r.

W wyniku systemu ubezpieczeń społecznych, w którym wszyscy pracownicy i chłopi przekazywali określony procent swoich zarobków na fundusz ubezpieczeń społecznych, wszystkie aspekty opieki zdrowotnej były bezpłatne – nie tak jak w Anglii, gdzie trzeba płacić za recepty, za opiekę dentystyczną, za fizjoterapię, za osteopatię i na krajową służbę zdrowia, która jest tak źle finansowana, źle zarządzana, że nie można oczekiwać od niej przyzwoitej opieki zdrowotnej.

Oczywiście publiczna służba zdrowia w krajach kapitalistycznych jest celowo źle prowadzona po to żeby wypychać ludność do prywatnego sektora i tym samym nabijać kabzy „kapitalistom w fartuchach”. Po tym jak już się taką dysfunkcyjną służbę zdrowia ośmieszy to można ją całkiem sprywatyzować. Oczywiście kasa z prywatyzacji pójdzie do kieszeni polityków z burżuazyjnych partii. Tak działa ten mechanizm w krajach kapitalistycznych – wszystko, byle przeciwko proletariatowi.

Prywatna medycyna w ZSRR nigdy nie została zakazana, ale obumarła, ponieważ ludzie mieli bezpłatną usługę o równie dobrej, jeśli nie lepszej jakości. To pokazuje, że jeżeli jakiś kraj postanowiłby jednak działać sprawnie to siłą rzeczy musiałby wejść w konkurencję z elementem kapitalistycznym niszcząc go ostatecznie. Dlatego wszelkiej maści obrońcy kapitalizmu dążą do dysfunkcyjnego publicznego systemu zdrowotnego.

W ZSRR pozbyto się materialnej podstawy złego stanu zdrowia. W świecie kapitalistycznym głównym źródłem chorób jest ubóstwo. Biedni cierpią znacznie gorzej niż bogaci.

W ZSRR bezrobocie, nędza i ubóstwo zostały trwale usunięte przez zniesienie wyzysku człowieka przez człowieka. W niezwykle krótkim czasie państwu socjalistycznemu udało się ogromnie podnieść poziom materialny i kulturalny całej populacji. Związek Radziecki zniszczył slumsy i dostarczył miastu i wsi wodociągi, kanalizację, prąd. Ponadto jakość i ilość dostępnej żywności zostały zwiększone nie do poznania. Produkcja przemysłu spożywczego w ZSRR w 1938 r. była 6 razy większa niż produkcja przemysłu spożywczego carskiej Rosji w 1913 r. Żywność została udostępniona całej populacji, a jej produkcja i konsumpcja stale rosły.

Oprócz czynników materialnych główną przyczyną chorób są czynniki psychologiczne. Istnieje bezpośredni związek między stresem, zwłaszcza stresem, który wynika z tego, że dana osoba nie kontroluje sytuacji, a chorobami immunologicznymi. Oczywiście najwięcej stresu jest w miejscach pracy. Skoro zaś proletariat sprawował tam władzę, to w pełni posiadał kontrolę nad sytuacją; tym samym w ZSRR zniesiono podstawę stresu zawodowego poprzez zniesienie kapitalistów.

Można więc powiedzieć, że socjalizm sam w sobie jest lekiem.

WYNIKI SŁUŻBY ZDROWIA W ZSRR

Na zakończenie, niektóre wyniki:

– Do 1938 r. spowodowano 50% spadek śmiertelności dzieci.

– Wzrost przeciętnego dziecka radzieckiego w 1938 r. był o półtora cala większy niż przeciętnego dziecka w carskiej Rosji.

– Waga przeciętnego radzieckiego dziecka była w 1937 r. o jedenaście i pół funta większa niż w 1925 r.

– Zapadalność na gruźlicę spadła o 83% do 1938 r.

– Liczba przypadków kiły zmniejszyła się o 90% do 1938 r.

– Wskaźnik zgonów w 1937 r. w ZSRR był o 40% niższy niż wskaźnik zgonów w Rosji w 1913 r.

– Wskaźnik urodzeń stale wzrastał. Tylko w latach 1936–1937 wskaźnik urodzeń wzrósł o 18%.

Takie liczby stanowią absolutny dowód korzyści socjalizmu dla zdrowia ludzi, mimo że tak naprawdę odzwierciedlają tylko 10 lat budowania socjalizmu.

Służba zdrowia w ZSRR znacznie przewyższyła opiekę zdrowotną w świecie zachodnim. Raport Federalnej Agencji Bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych (FSA), opublikowany w 1948 r., wykazał, że 1/6 populacji USA cierpiała na przewlekłe dolegliwości, 200 000 dzieci cierpiało na epilepsję, 175 000 miało gruźlicę, a 500 000 wymagało leczenia chirurgicznego lub ortopedycznego. Jednak przyzwoita opieka medyczna pozostała i pozostaje poza zasięgiem większości populacji. W kapitalistycznych krajach nie widać poprawy, a tymczasem opieka zdrowotna w krajach socjalistycznych poprawiała się skokowo.

*https://www.theworldcounts.com/challenges/people-and-poverty/hunger-and-obesity/how-many-people-die-from-hunger-each-year


Na podstawie: https://stalinsocietygb.wordpress.com/2017/01/18/health-in-the-ussr/

Dodaj komentarz

avatar

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

  Subscribe  
Powiadom o