Artykuł

Historia Muzyki w Związku Radzieckim

Początki Związku:

Na początku po rewolucji październikowej i powstaniu ZSRR nastąpił rozwój muzyki klasycznej. Stopniowo ewoluowała od eksperymentów ery rewolucyjnej, takich jak orkiestry bez dyrygentów, w kierunku klasycyzmu preferowanego za urzędu Józefa Stalina. Za czasów Lenina: „Każdy artysta, każdy, kto uważa się za artystę, ma prawo do swobodnego tworzenia według swojego ideału, niezależnie od wszystkiego. Jesteśmy jednak komunistami i nie wolno nam stać z założonymi rękoma i pozwolić, aby chaos rozwijał się tak, jak chce. Musimy systematycznie kierować tym procesem i kształtować jego wynik ”. Państwo aktywnie wspierało artystów, powstawały robotnicze kluby, koła zainteresowań, zespoły itd., przez co z czasem przedostała się fala młodszych kompozytorów radzieckich, w tym Gieorgij Swiridow, Tichon Chriennikow, Alfred Schnittke. Dzięki wsparciu rozwoju kultury przez państwo, wielu muzyków z czasów radzieckich ugruntowało swoją pozycję czołowych światowych artystów: skrzypkowie Dawid Ojstrach, Leonid Kogan, Gidon Kremer, Wiktor Tretiakow i Oleg Kagan; wiolonczeliści Mścisław Rostropowicz, Danił Szafran i Natalia Gutman; altowiolista Yuri Bashmet; pianiści Światosław Richter, Emil Gilels i wielu innych muzyków.

Lata Stalinowskie:

Za rządów Stalina państwo nadal wspierało twórców, jednak zmienił się ogólny nurt muzyczny. Rozwijano nowy nurt socrealizmu i w tym nurcie tworzono muzykę. Wykorzystywano proste melodie oraz tekst, gdzie przedstawiano zalety życia w państwie socjalistycznym, wychwalano ideologię komunizmu, partię, klasę pracującą. Tekst i melodie były skomponowane pod zwykłych ludzi, żeby mogli ją zrozumieć i być z nią dumnym. Dodatkowo zamknięto się na zachodni nurt muzyczny. Przykładem może być komponowana w 1935 roku opera Iwana Dzierżyńskiego „Tichij Don”, która stała się wzorem dla socrealizmu w muzyce. Sam Stalin, obejrzawszy operę, pochwalił dzieło, które zawierało wątki patriotyzmu, wykorzystując proste, rewolucyjne melodie. Także Związek Radziecki zaczął już kształtować muzykę popularną oraz ludową, muzykę przeznaczoną dla każdego odbiorcy, podczas gdy na zachodzie rozwijały się różne nurty, gdzie była muzyka przeznaczona do wystawiania w bogatych operach dostępnych tylko klasie burżuazyjnej oraz powoli pojawiała się muzyka rozrywkowa, dostępna jednak często w bogatszych restauracjach czy klubach. W 1928 roku powstał znany na całym świecie Chór Armii Czerwonej (Chór Aleksandrowa), który zasłynął z muzyki poważnej, ludowej, ale i również rozrywkowej. Obecnie najbardziej znaną wersją hymnu ZSRR jest ta wykonywana właśnie przez ów chór. Innymi znanymi utworami są np. Kalinka, W polu brzózka. Dodatkowo zakładano nowe stowarzyszenia zrzeszające radzieckich muzyków z całego kraju. W tym okresie zaczęto robić pierwsze eksperymenty z wykorzystaniem elektroniki w muzyce, co potem po około 40 latach da początek muzyce elektronicznej na świecie.

II Wojna Światowa:

Po inwazji nazistowskiej na Związek w 1941 roku, pojawił się nowy nurt muzyki wojennej. O ile wciąż tekst i melodia miały być proste w odbiorze, tak w tym przypadku ton był bardziej podniosły, a tekst miał wzbudzać wśród ludu ducha patriotycznego. W tym okresie komponowali tacy twórcy, jak Siergiej Prokofiew, Nikołaj Miaskowski, Aram Chaczaturian i Dmitrij Szostakowicz. Dodatkowo po dołączeniu Związku do aliantów i większym skupieniu się władz na kampanii wojennej, nastąpiło większe otwarcie się na zachodnią kulturę oraz zaczęto bardziej eksperymentować.

Okres powojenny:

W tym okresie powrócono do założeń Stalinowskich i kontynuowano ten nurt. Znacznie rozwinęła się muzyka popularna i rozrywkowa, do związku podczas wojny dotarł chwilowo np. jazz. W tym okresie znacznie rozwinęło się kino, zaczęły się pojawiać pierwsze filmy z dźwiękiem, toteż pojawili się nowi kompozytorzy filmowi, jak np. Leonid Uteosow. Muzyka klasyczna zaczęła być powoli wypierana przez nowe gatunki muzyczne powstałe dzięki muzyce ludowej. Jednym z najpopularniejszych instrumentów stała się gitara, gdzie twórcy ludowi komponowali proste i chwytliwe melodie na ten instrument oraz tekst i tak powstawały proste utwory grane śpiewane i nucone przez zwykłych ludzi. Muzyka rozrywkowa rozwinęła się bardziej po śmierci Stalina, jednak wciąż pomimo odwilży i miejscowego otwarcia na zachód powstawały utwory socrealistyczne. Rozwinęły się mniejsze zespoły oraz bandy, pojawił się rock, a wraz z nim utwory rockowe o tematyce rewolucyjnej. Radzieccy muzycy rockowi to np. zespół Zwuki Mu, Wiktor Coj, jego zespół Kino i Jegor Letow.

Rozkwit muzyki rozrywkowej i elektronicznej:

W latach 70. i 80. nastąpił przełom w muzyce za sprawą wykorzystania elektroniki w muzyce. W Związku Radzieckim muzyka elektroniczna powstawała w tym samym okresie, co w innych częściach świata, mimo iż w wielu mediach Związkowi Radzieckiemu jest błędnie przypisywane zacofanie kulturalne oraz technologiczne pod tym względem. Przykładowi radzieccy artyści muzyki elektronicznej to Eduard Artiemiew, Aleksandr Zacepin, Michaił Czekalin. Były także zespoły jak np. Zodiac. Muzykę elektroniczną zaczęto wykorzystywać w filmach za sprawą np. Artiemiewa, który przyczynił się zauważalnie do rozwoju muzyki elektronicznej w kinie oraz do rozwoju takich gatunków jak ambient. Jego kompozycje (jak np. podkład do filmu Stalker czy Syberiada) obecnie są znane na świecie, dzięki np. zespołowi PPK czy zachodnim współczesnym twórcom, jak Armin Van Buuren czy Paul Oakenfold. Muzykę elektroniczną wykorzystywano nawet w animacjach dla dzieci, jak „Alicja i tajemnica trzeciej planety”. Ponadto powstawały radzieckie instrumenty elektroniczne, w tym samym czasie co na zachodzie pojawiały się nowe syntezatory, procesory efektów czy też automaty perkusyjne. Do najbardziej znanych urządzeń należą syntezatory (Polivoks, Estradin-230, Electronika EM-25), czy maszyny perkusyjne (DM-8, Pulsar, RITM). Dużą część ze starych urządzeń można znaleźć na zachodzie w internetowych portalach aukcyjnych, muzeach itp.

Z innych odmian muzycznych z muzyki rozrywkowej ponownie rozwinął się Jazz, Rock, ale i pod sam koniec istnienia Związku pierwsze kroki zaczął stawiać rap, tak samo jak w innych częściach świata.

Wnioski:

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich nie odstawał od reszty świata, miał znaczny wkład w rozwój światowej muzyki, dzięki niemu rozwinęła się muzyka ludowa i popularna kierowana dla każdego odbiorcy. Często nawet Związek był do przodu z rozwojem muzyki wbrew wszechobecnej propagandzie o dużym zacofaniu. Państwo wpierało rozwój muzyki, pojawiały się zespoły tworzone przez robotników, którzy dzięki wsparciu państwa, likwidacji analfabetyzmu oraz łatwodostępnej edukacji mogli realizować swoje pasje muzyczne poświęcając się pracy na rzecz państwa oraz również własnemu hobby.

Źródła:

Dodaj komentarz

avatar

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

  Subscribe  
Powiadom o