Artykuł

NATO, czyli zachodni pakt napastniczy

Część I – Geneza i powstanie

Dziś wszyscy żyjemy w rzeczywistości, gdzie polskie społeczeństwo straszone jest zagrożeniem ze strony krajów mających być domniemanymi agresorami jak Rosja, Iran, Białoruś ma znajdować bezpieczną przestrzeń w ramach funkcjonowania NATO. W tym artykule przedstawię genezę i powstanie Paktu Północnoatlantyckiego, oraz przyjrzę się jak to wygląda w rzeczywistości a jaki obraz kreują na nas zachodnie ośrodki propagandy.

NATO (ang. North Atlantic Treaty Organization), Pakt Północnoatlantycki. To organizacja założona 24 sierpnia 1949 roku jako sojusz wojskowy państw członkowskich oparty na wzajemnej pomocy. Jak stanowi artykuł 5 traktatu założycielskiego wskazujący jego charakter i zasadniczy cel:

Artykuł 5. Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub więcej z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uznana za napaść przeciwko nim wszystkim i dlatego zgadzają się, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, to każda z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artykułu 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadniętym, podejmując niezwłocznie, samodzielnie, jak i w porozumieniu z innymi Stronami, działania, jakie uzna za konieczne, łącznie z użyciem siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego

Dlaczego taki pakt powstał po wojnie, kiedy niebezpieczeństwo faszyzmu zostało zażegnane? Alianci, czyli grupa współpracująca w celu pokonania hitlerowskich Niemiec jak USA, ZSRR, Anglia uznawali się w trakcie wojny za strony przyjazne na wielu płaszczyznach. Po kapitulacji Rzeszy świat pozbawiony został morderczego nazistowskiego zagrożenia, jednak dla krajów zachodu takie zagrożenie nadal istniało. Był nim Związek Radziecki i kraje socjalistyczne. Istnienie państwa robotniczego było drzazgą w oku dla kapitalistów, ponieważ stanowił oparcie dla światowego ruchu walczącego o godność dla szerokich mas społecznych. Ucisk jaki panował w krajach zachodnich i wyzysk przez bogaczy często zwracał zgnębionych robotników na słuszną drogę komunizmu i socjalizmu. Ruch ten znacznie wzrósł po wojnie, wiele partii komunistycznych weszło do parlamentu i ustanawiało pomoc i wsparcie dla mieszkańców tych krajów. Komunizm w Europie i na świecie był po prostu popularny, i popierany a wszelka działalność kapitalistów skupiała się na jego stłumieniu. Kiedy czekało na nich wywłaszczenie demokracja i wola większości przestawała mieć znaczenie.

Wybuchy strajków i protestów w krajach kapitalizmu były znacznie bardziej groźne niż dzisiaj. Robotnicy wiedzieli, że w razie rewolucyjnego zrywu mogą liczyć na wsparcie potężnego Związku Radzieckiego. Dlatego też kapitaliści chcieli ten kraj zneutralizować. W tym celu po wojnie rozpętano propagandę antykomunistyczną przedstawiającą ZSRR jako agresora i wroga “cywilizowanych” krajów. Jako kraj zbrodniczy i ludobójczy, przejmując i kontynuując narrację nazistów.

Kraje kapitalizmu były rozproszone, kiedy kraje idące drogą socjalizmu działały na zasadach ścisłej współpracy. Był to bodziec, który skłonił kraje takie jak USA, Francja czy Anglia do założenia paktu wojskowego mającego być defensywnym a w rzeczywistości agresywnym. Nikt nie ukrywał tego, że celem NATO ma być walka z komunizmem. Organizacja ta była elementem wojskowym całej polityki państw zachodnich skupionych w tym celu. Pomimo różnic kapitaliści i ich słudzy musieli porzucić swoje uprzedzenia i konflikty (na przykład między Niemcami a Francją), po to aby zablokować i podjąć działania niedopuszczenia do obalenia ich systemu wyzysku.

Wstępem, który zapowiadał takie zmiany była wdrożona w USA tzw. Doktryna Trumana ogłoszona 12 marca 1947 roku. Tak określił ją historyk Eric Foner:

precedens amerykańskiej pomocy dla reżimów antykomunistycznych na całym świecie, bez względu na to, jak niedemokratyczne by one były oraz dla stworzenia zestawu globalnych sojuszy wojskowych skierowanych przeciwko Związkowi Radzieckiemu”

Kolejnym elementem tej polityki jest Plan Marshalla. Odbudowa Europy Zachodniej poprzez zrzutkę z kieszeni burżuazji i społeczeństwa amerykańskiego odbyła się po to właśnie, aby powstrzymać wzbierającą falę komunizmu. Związek Radziecki po wojnie odbudowywał się bardzo szybko dzięki skuteczności gospodarki planowej, a w Europie zachodniej gospodarka rynkowa zwijała się coraz bardziej. Masy w krajach europejskich wolały jednak socjalizm niż upadający pod każdym kryzysem kapitalizm i w tym kierunku zmierzały. Panująca tam gospodarka rynkowa okazała się niewydolna, dlatego skierowano się drogą interwencjonizmu. Plan poprzez przepływ środków z nienaruszonego przez wojnę USA miał dać impuls do powojennej odbudowy. I taki był plan pacyfikacji komunizmu w Europie Zachodniej, oprócz tego stosowano również inne metody w tym korumpowanie czy represje. Burżuje francuscy byli ostrzeżeni przez USA, że jeżeli będą mieli w swoim rządzie komunistów to nie dostaną pomocy z Planu Marshalla. Francuzi wycofali komunistów z rządu pod zarzutem zamachu stanu (do dziś nie znaleziono dowodów). Tego samego roku do Francji popłynęła rzeka pieniędzy z USA. Chociaż wmawia się nam, że to pomoc amerykańskiego przyjaciela, to fakty i wspomnienia dyplomatów wskazują jasno, że był to jeden z głównych powodów tej pomocy – strach kapitalistów przed komunizmem i utratą swoich bogactw.

Zaangażowanie amerykańskie było to przerwanie ponad wiekowej tradycji USA izolacjonizmu. Poprzez doktrynę Trumana otwarcie ingerowano w sprawy krajów takich jak Grecja czy Turcja. Otwarcie wspierano faszystowskie dyktatury tak jak w Korei Syngman Rhee. Ruchy narodowowyzwoleńcze i antykolonialne na świecie działały pod sztandarem idei socjalizmu. Wywłaszczenie plantatorów, właścicieli fabryk i innych dóbr według postulatów komunistów stanowiło poważne uszczuplenie zysków krajów kolonialnych jak Francja czy Anglia. To był kolejny powód, aby zbrojnie interweniować w tych krajach. Chociaż oficjalnie Doktryna Trumana przedstawiana była jako walka z “uzbrojoną mniejszością” przeciwko narzuceniu władzy większości społeczeństwa to kraje, w których interweniowano nie były zagrożone żadną mniejszością tylko większość obywateli popierało komunizm.

Poprzez spotkania i dyskusje dyplomatów amerykańskich i europejskich podpisano kilka porozumień. Europa dała podwaliny pod NATO poprzez istniejącym krótko Western Union Defence Organisation (1948-1951) który był sojuszem państw Europy Zachodniej, ale bez USA. Próbowano wciągnąć Stany Zjednoczone w ten sojusz jednak te nie przystały na to. Wiadomym było, że bez interwencji USA sam sojusz europejski jest zbyt słaby i prawdopodobnie nie spełni swojego celu, czyli pacyfikację socjalistów i komunistów. Dopiero rok później w Waszyngtonie doszło do podpisania Paktu Północnoatlantyckiego. Pakt skupiał takie kraje jak: Belgia, Dania, Francja, Holandia, Islandia, Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy.

Na marginesie warto dodać, że Układ Warszawski przedstawiany jako porównywalny pakt wojskowy krajów socjalizmu powstał w 1954 roku, czyli po założeniu NATO. Dobrze to pokazuje kto na kogo się zasadzał, kto pierwszy zaczął tworzyć sieć militarnych sojuszy.

Użyte źródła:

Walter Lafber, “NATO and the Korean War: A Context”, s. 461-477, Oxford University Press, 1989

Lawrence S. Caplan, “NATO before the Korean War: April 1949–June 1950”, s 1-8, The Kent State University Pres, 2013

Wikipedia

Nato.int

Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments