Artykuł

Co to jest materializm i dlaczego lewica bez niego nie może się obyć?

Materializm jest to światopogląd naukowy. Jego powstanie było odpowiedzią na błędy metodologiczne przeszkadzające w poznaniu rzeczywistości. 

Materializm to światopogląd, według którego rzeczywista jest tylko materia. Materią nazywa się wszystko co istnieje i jest jakie jest niezależnie od świadomości. Świadomość zaś jest to nasze postrzeganie świata, pewien obraz świata, to jak każdy z nas go widzi. Jednak czyjś obraz świata w jego świadomości nie jest idealnym odwzorowaniem rzeczywistości ani tym bardziej nie jest samą rzeczywistością. To prawda, że przedstawienia w świadomości są możliwe dzięki reakcjom zachodzącym w mózgu jednak to nie znaczy, że cała treść świadomości ze wszystkimi jej rojeniami jest materialna. Zachodzi tu zależność jak między komputerem a treścią zapisanych na jego pamięci plików. Mózg przetwarza informacje dostarczane mu przez zmysły i rekonstruuje obraz rzeczywistości na podstawie świeżych danych zmysłowych i danych przywoływanych z pamięci. Treść zbudowanej w ten sposób świadomości jest obrazem, pewnym odwzorowaniem rzeczywistości, ale nie samą rzeczywistością. Świadomość zaś może być odwzorowaniem mniej lub bardziej wiernym. Możliwe jest jednak jej doskonalenie, które odbywa się przez konfrontowanie jej z nowymi danymi dostarczanymi przez doświadczenie. Proces doskonalenia świadomości jest to najprościej mówiąc uczenie się.  

W myśl materializmu cały świat stanowi jedną, jedyną całość. Wszystkie elementy tej całości stanowią jedność niczym różnobarwne obiekty na jednym obrazie. Wszystkie różnice jakościowe między rzeczami są niczym różne kolory fragmentów jednego płótna. Co ważne wszystkie elementy tej całości są ze sobą powiązane i w mniejszym bądź większym stopniu oddziałują ze sobą. Właśnie dzięki temu możemy stwierdzić ich istnienie. Przyrząd obserwacyjny nie mógłby wykryć nowej cząstki, gdyby nie oddziaływała ona na niego w żaden sposób. Jest to zasada holizmu zwana też zasadą jedności materii. 

Co wynika z materializmu? 

Z materializmu wynika to, że wszyscy żyjemy w jednym świecie a działania każdego z nas mają zawsze jakiś wpływ na warunki życia innych. Stąd wynika, że działania jednego podmiotu kształtują środowisko innych podmiotów. Zasoby zmarnowane przez jakiś podmiot nie są zmarnowane tylko dla tego podmiotu, ale uszczuplają pulę zasobów społeczeństwa w ogóle. Prosty przykład; jeśli ktoś kupił wódkę i ją stłukł to nie jest tylko jego problem, że się jej nie napije. Nikt się nie napije i dlatego jest to strata dla wszystkich, dla ogółu a nie tylko dla tego co kupił. Podobnie na przykład jest w skali globalnej ze zużyciem wszelkich zasobów. Pula zasobów jest ograniczona i dlatego każde ich marnotrawstwo sprawia, że wszyscy inni będą działali w świecie z mniejszą dostępnością tych zasobów. Sposób używania zasobów, to jest sposób gospodarowania decyduje o tym jak będzie wyglądał świat, w którym na wszystkim przyjdzie żyć. Inny przykład to niektóre problemy, które dotykają nie tylko tych, którzy je bezpośrednio spowodowali. Przykładem może być zanieczyszczona rzeka. Problem jej zanieczyszczenia nie jest problemem tylko gminy, w której doszło do zanieczyszczenia przez na przykład awarię oczyszczalni. Jest to problem na skalę całej rzeki. Z powyższych przyczyn wynika, że gospodarowanie musi odbywać się w sposób kolektywny i skoordynowany według spójnych ram i planu.  

Również poznawalność świata jest przesłanką za socjalizmem. Otóż, skoro świat jest poznawalny da się rozróżnić lepsze i gorsze sposoby użycia zasobów. Jest to kwestia rozstrzygalna naukowo. Kwestia prawdy, do której możemy się zbliżać poprzez metody naukowe a tym samym rozstrzygnąć, które sposoby są lepsze a które gorsze i nie potrzebujemy tutaj rynkowo ustalającego się konsensusu.  

Znajdujący się w opozycji do materializmu idealiści twierdzą natomiast że istnieje tylko świadomość, lub że tylko świadomość jest poznawalna. Wynika z tego obraz świata, w którym istnieje tylko „ja” a cały świat jest jego projekcją należącą tylko do niego z którą może ono robić co się mu podoba. Inni ludzie występujący w tej projekcji nie są mu równi, ale są jakby jedynie botami, programami w jego matrixie. Z tego wynika skrajny egoizm. Na idealizmie opiera się liberalne przeświadczenie, że każdy ma własne życie i ma prawo robić z nim co chce, jak gdyby jego decyzje i działania miały wpływ tylko na jego życie. Idealizm widzi świat jako zbiór indywidualnych historii życiowych, nie zaś jako historię jednego świata. Z idealizmu wynikają błędy w rozumieniu ekonomii takie jak ignorowanie efektów zewnętrznych i stawianie znaku równości między dążeniem przedsiębiorstw do powiększania zysków a dążeniem gospodarki do rozwoju. Idealizm odrzucając zasadę holizmu leży także u podstaw bezsensownych polityk środowiskowych takich jak redukcja własnych emisji poprzez import z krajów, gdzie emisyjność produkcji jest jeszcze większa a dochodzi do tego jeszcze zanieczyszczenie generowane przez transport. 

Oprócz tego idealizm neguje wartość rozstrzygnięć naukowych. Jeśli istnieje tylko świadomość to jest ona jedyną prawdą, a że świadomości nie da się sobie lepiej uświadomić znaczy to, że cokolwiek uznamy za prawdę będzie prawdą. Skoro w naszej świadomości rzeczy przedstawiają nam się jako takie czy siakie, to właśnie takie są. Świadomość człowieka będzie zawsze zgodna z jego świadomością. Obraz rzeczywistości może być niezgodny z rzeczywistością, ale zawsze będzie zgodny z samym sobą. Na wstępie więc przyjmuje, że zna całą prawdę o świecie a co za tym idzie wie już wszystko i nie potrzebuje niczego się uczyć. Jest to pogląd po prostu antynaukowy wykluczający jakikolwiek postęp i doskonalenie. Część idealistów jest skłonna się zgodzić, że obiektywna rzeczywistość istnieje jednak jest niepoznawalna. W takim wypadku każdy światopogląd jest równy i nie można rozstrzygnąć, który jest prawdziwy. Wynika z tego odrzucenie autorytetu nauki i brak wiary w naukowe rozstrzygnięcie kwestii tego jaki sposób alokacji zasobów jest najlepszy. W myśl tej ideologii nie można ustalić jaki sposób użycia zasobów jest optymalny społecznie, dlatego kwestię ich użytkowania oddaje się w ręce rynkowej gry partykularnych interesów.  

U podstaw idealizmu leży sceptycyzm co do istnienia i możliwości poznania obiektywnej rzeczywistości, brak rozróżnienia na prawdę i pociskanie kitu, a także bycie ślepym na jedność świata i powiązania w nim zachodzące. Jest to absolutna negacja podstaw kolektywizmu i możliwości doskonalenia to jest postępu. Odrzucając materializm na rzecz idealizmu odrzucamy postęp i kolektywizm. Tym samym odrzucamy dwie wartości, które są konieczne, aby jakiś światopogląd uznać za lewicowy. Lewica może być tylko materialistyczna! 

Osobom potrzebującym bardziej zgłębić temat lewicowego to jest materialistycznego poglądu na rzeczywistość polecamy zapoznanie się z pracą Towarzysza Stalina „O materializmie dialektycznym i historycznym”. 

Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments