Artykuł

Enver Hodża i socjalistyczna modernizacja Albanii

Gdy w 1945 roku w wyniku walki narodowowyzwoleńczej komuniści przejęli władzę w Albanii była ona jednym wielkim reliktem średniowiecza zarówno pod względem rozwoju ekonomicznego jak i stosunków społecznych. W 30 lat udało im się zmienić ją w nowoczesne, świeckie państwo. 

Liderem, który prowadził bohaterski naród albański na drodze socjalizmu był Enver Hodża. Stał on na czele Albańskiej Partii Pracy od 1944 formalnie do śmierci a faktycznie do 1973 roku, kiedy to ze względu na ciężki stan zdrowia wycofał się z większości swojej aktywności politycznej.  

Wielką zasługą rządów komunistów jest industrializacja Albanii. Przed dojściem do władzy komunistów 93% albańskiego dochodu narodowego pochodziło z rolnictwa a jedynie 4% przypadało na przemysł i budownictwo. W 1970 roku na rolnictwo przypadało 34,5% dochodu narodowego a na przemysł i budownictwo już 64,6%. 

Dochód narodowy na mieszkańca wzrósł w latach 1950-1970 aż czterokrotnie i to pomimo eksplozji demograficznej. Fundusz konsumpcji natomiast podwoił się.  

W latach 1950-1970 średni wzrost albańskiej produkcji przemysłowej wynosił aż 14,7% rocznie, co nawet biorąc poprawkę na wysoki przyrost naturalny daj ponad 8% wzrostu w per capita. 

Warto zauważyć także znaczący wzrost średniej długości życia, która wzrosła od około 38 lat do 69 w latach 70 – średnio co każdy rok rządów Hodży długość rosła o 11 miesięcy.  Służba zdrowia była bezpłatna i powszechna, po raz pierwszy trafiła do najodleglejszych wiosek. 

Ogromnego postępu dokonano także jeśli chodzi o edukację. Albańskim komunistom udało się wyeliminować analfabetyzm, który przed wojną wynosił około 80%. 

Mówiąc o zasługach Albańskiej Partii Pracy pod kierownictwem Envera Hoży nie można pominąć kwestii równouprawnienia płci. Przed wojną Inicjowanie rozwodów przez kobiety były zakazane, a rodzice żony byli zobowiązani do jej zwrotu w przypadku ucieczki do ich domu. Już w trakcie wojny albańscy komuniści zachęcali kobiety do udziału w partyzantce. Po wojnie rząd zachęcał kobiety do podejmowania pracy jako funkcjonariuszki, jednakże zawody wymagające wyższego wykształcenia dalej były poza zasięgiem większości kobiet, które przed wojną miały mocno utrudnioną naukę. W 1938 r. 4% kobiet pracowało w różnych sektorach gospodarki, w 1970 ta liczba wzrosła do 38%, a w 1982 do 46%. 

Oprócz tego Albania w czasach Hodży podjęła walkę o postęp w świadomości ludności. Jej elementem była walka przeciw religii. Ogłoszono likwidację wszystkich religii, wyznań i kościołów, a także zakazano wyrażania i wyznawania publicznie jakiejkolwiek wiary. Duchowni zostali zmuszeni do pracy w przemyśle lub rolnictwie, czym mieli się wreszcie przydać społeczeństwu zamiast żyć ze swojej niemerytorycznej gadaniny i mieszania ludziom w głowach. Naukowy ateizm stał się zaś częścią programu nauczania w duchu, którego wychowano całe pokolenia Albańczyków.  

Jako ciekawe i znane z memów osiągnięcie albańskich komunistów można wspomnieć wybudowanie ponad 600 000 bunkrów (średnio po jeden na 4 mieszkańców), które w połączeniu z górzystym terenem czyniły Albanię krajem nie do zdobycia.  

Enver Hodża zostanie zapamiętany jako jedna z ikon lewicy i liderów, którzy z powodzeniem budowali socjalizm, który działał. 

Na podstawie: Aristotel Pano „Panorama of the Economic-Social Development of Socialist Albania” 

Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Towarzysz Jakub
Towarzysz Jakub
3 miesięcy temu

Enver Hodża baza