Artykuł

Dąbrowszczaków pamiętamy!

Już za niecały miesiąc, czyli 17 lipca będziemy obchodzić 85 rocznicę wybuchu wojny domowej w Hiszpanii. Przyjrzyjmy się zatem sprawie polskiej w czasie trwania tego konfliktu, jak i po nim. 

I Wojna Domowa w Hiszpanii 

Polacy w czasie wojnie domowej w Hiszpanii walczyli w XIII Brygadzie Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego. Brygady międzynarodowe powstały z ochotników z całego świata, którzy chcieli walczyć przeciwko faszystowskim hordom zbuntowanego generała Franco. W czasie wojny poległo około trzech tysięcy ochotników z Polski. Należy również pamiętać, że Dąbrowszczakami nie byli tylko Polacy, ale również osoby posiadające obywatelstwo polskie. Kilkaset Ukraińców i Białorusinów oraz kilku Litwinów. W czasie wojny XIII Internacjonalna Brygada wykazywała się wielkim męstwem i otrzymała za bitwę nad rzeką Ebro otrzymała zbiorczy medal wojskowy. Dąbrowszczacy wycofali się z wojny domowej wraz z innymi Brygadami 9 lutego 1939 roku. 

W czasie trwania wojny domowej w Hiszpanii wybitny polski poeta Władysław Broniewski napisał wiersz o tymże konflikcie pt. “Cześć i dynamit” 

Idą fa­szy­ści, Wio­dą na­tar­cie 

ma­ro­kań­ski­mi ba­ta­lio­na­mi. 

Ma­dryt czer­wo­ny wal­czy za­żar­cie. 

Pięść pod­nie­sio­na. Cześć i dy­na­mit! 

Zna­czy to: god­ność, zna­czy to: siła, 

ta, któ­ra w gru­zy wali sta­rzy­znę. 

Pięść za­ci­śnię­ta, aby za­bi­ła. 

Pięść pod­nie­sio­na w boju z fa­szy­zmem. 

Rwą się po­ci­ski po­nad Ma­dry­tem. 

Czer­wień re­pu­blik krwią się za­bar­wia. 

Cześć i dy­na­mit! Chwa­ła za­bi­tym! 

Bro­ni wal­czą­cym! Ar­ri­ba pa­rias… 

Idą gi­se­rzy, tka­cze, gór­ni­cy, 

chło­pi Ka­sty­lii i Ka­ta­lo­nii, 

bro­nić warsz­ta­tu, bro­nić uli­cy. 

Bój to śmier­tel­ny, bój za mi­lio­ny. 

Ci, co nie będą nie­wol­ni­ka­mi, 

idą cię bro­nić, zie­mio hisz­pań­ska, 

abyś nie była, jak przed wie­ka­mi, 

zno­wu kró­lew­ska, księ­ża i pań­ska. 

Bro­ni się Ma­dryt, krwa­wy i pięk­ny. 

Trwa Gu­adar­ra­ma. Trwa So­mo­sier­ra. 

Pro­le­ta­riu­sze już nie uklęk­ną, 

oni umie­ją sto­jąc umie­rać. 

O przy­ja­cie­le! Dzie­ją się dzie­je. 

Wal­ka za nami. Wal­ka przed nami. 

Ja chcę wam rzu­cić za Pi­re­ne­je 

ser­ce po­ety: cześć i dy­na­mit! 

II Pamięć o Dąbrowszczakach  

W Polsce Ludowej Dąbrowszczacy byli powszechnie szanowani. 8 października 1956 Rada Państwa PRL ustanowiła medal „Za waszą wolność i naszą” w celu uznania zasług bojowych uczestników walk w obronie Republiki Hiszpańskiej w latach 1936–1939.  XIII Brygada Międzynarodowa została 25 października 1966 odznaczona przez Radę Państwa Orderem Krzyża Grunwaldu I klasy. W 1996 roku wszyscy byli członkowie Brygad Międzynarodowych, a więc i również Dąbrowszczacy zostali honorowymi obywatelami Hiszpanii 

W 80 rocznicę przybycia do Hiszpanii Brygad Międzynarodowych hiszpański poseł Pablo Iglesias wypowiedział na mównicy takie słowa: 

“Jest dla mnie prawdziwą przyjemnością składanie z tej trybuny hołdu bojownikom o demokrację i wolność w naszym kraju, tym którzy sprawiają, że czuję się dumny z bycia Hiszpanem. W tych dniach mija 80. rocznica przybycia do naszej ojczyzny brygad międzynarodowych. Dziękuję tym nielicznym, którzy jeszcze żyją, za przybycie do naszej ojczyzny by zwalczać faszyzm, a także tym, którzy dbają o to by płomień pamięci o ochotnikach nie zgasł.” 

III Walka z faszyzmem współcześnie 

Choć Dąbrowszczacy już wymarli to płomień pamięci o nich nie zgasł. Kiedy IPN słynący z wychwalania faszystowskich band typu żołnierzy wyklętych uznał Dąbrowszczaków za organizację walczącą o „budowę stalinowskiego państwa” i służącą „zbrodniczej ideologii komunistycznej” oraz wydał oświadczenie o usunięciu ulic Dąbrowszczaków ludzie przeciwko temu walczyli. Rozpoczęła się kampania „Łapy precz od ul. Dąbrowszczaków” i ludzie manifestowali m. in. pod IPNem, na demonstracjach byli przeciwnicy faszyzmu w każdym wieku.  IPN przegrał ze społeczeństwem; 10 kwietnia 2019 Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił patronat Dąbrowszczaków nad ulicą na warszawskiej Pradze.  

Pamięć o Dąbrowszczakach musi ciągle trwać, zwłaszcza w tych trudnych czasach. Mówiąc „JEŚLI PADNIE MADRYT, PADNIE TEŻ WARSZAWA” mieli rację. W tym samym roku zakończyła się wojna domowa w Hiszpanii oraz de facto zakończyła swój żywot IIRP. Więc jeśłi płomień pamięci o Dąbrowszczakach zgaśnie, to faszyzm znowu wygra.  

Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
mot
mot
11 miesięcy temu

Należy również pamiętać, że Dąbrowszczakami nie byli tylko Polacy, ale również osoby posiadające obywatelstwo polskie. Kilkaset Ukraińców i Białorusinów oraz kilku Litwinów”. I cała masa polskich Żydów, Towarzyszu redaktorze.