Artykuł

Dąbrowszczaków pamiętamy!

Już za niecały miesiąc, czyli 17 lipca będziemy obchodzić 85 rocznicę wybuchu wojny domowej w Hiszpanii. Przyjrzyjmy się zatem sprawie polskiej w czasie trwania tego konfliktu, jak i po nim. 

I Wojna Domowa w Hiszpanii 

Polacy w czasie wojnie domowej w Hiszpanii walczyli w XIII Brygadzie Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego. Brygady międzynarodowe powstały z ochotników z całego świata, którzy chcieli walczyć przeciwko faszystowskim hordom zbuntowanego generała Franco. W czasie wojny poległo około trzech tysięcy ochotników z Polski. Należy również pamiętać, że Dąbrowszczakami nie byli tylko Polacy, ale również osoby posiadające obywatelstwo polskie. Kilkaset Ukraińców i Białorusinów oraz kilku Litwinów. W czasie wojny XIII Internacjonalna Brygada wykazywała się wielkim męstwem i otrzymała za bitwę nad rzeką Ebro otrzymała zbiorczy medal wojskowy. Dąbrowszczacy wycofali się z wojny domowej wraz z innymi Brygadami 9 lutego 1939 roku. 

W czasie trwania wojny domowej w Hiszpanii wybitny polski poeta Władysław Broniewski napisał wiersz o tymże konflikcie pt. “Cześć i dynamit” 

Idą fa­szy­ści, Wio­dą na­tar­cie 

ma­ro­kań­ski­mi ba­ta­lio­na­mi. 

Ma­dryt czer­wo­ny wal­czy za­żar­cie. 

Pięść pod­nie­sio­na. Cześć i dy­na­mit! 

Zna­czy to: god­ność, zna­czy to: siła, 

ta, któ­ra w gru­zy wali sta­rzy­znę. 

Pięść za­ci­śnię­ta, aby za­bi­ła. 

Pięść pod­nie­sio­na w boju z fa­szy­zmem. 

Rwą się po­ci­ski po­nad Ma­dry­tem. 

Czer­wień re­pu­blik krwią się za­bar­wia. 

Cześć i dy­na­mit! Chwa­ła za­bi­tym! 

Bro­ni wal­czą­cym! Ar­ri­ba pa­rias… 

Idą gi­se­rzy, tka­cze, gór­ni­cy, 

chło­pi Ka­sty­lii i Ka­ta­lo­nii, 

bro­nić warsz­ta­tu, bro­nić uli­cy. 

Bój to śmier­tel­ny, bój za mi­lio­ny. 

Ci, co nie będą nie­wol­ni­ka­mi, 

idą cię bro­nić, zie­mio hisz­pań­ska, 

abyś nie była, jak przed wie­ka­mi, 

zno­wu kró­lew­ska, księ­ża i pań­ska. 

Bro­ni się Ma­dryt, krwa­wy i pięk­ny. 

Trwa Gu­adar­ra­ma. Trwa So­mo­sier­ra. 

Pro­le­ta­riu­sze już nie uklęk­ną, 

oni umie­ją sto­jąc umie­rać. 

O przy­ja­cie­le! Dzie­ją się dzie­je. 

Wal­ka za nami. Wal­ka przed nami. 

Ja chcę wam rzu­cić za Pi­re­ne­je 

ser­ce po­ety: cześć i dy­na­mit! 

II Pamięć o Dąbrowszczakach  

W Polsce Ludowej Dąbrowszczacy byli powszechnie szanowani. 8 października 1956 Rada Państwa PRL ustanowiła medal „Za waszą wolność i naszą” w celu uznania zasług bojowych uczestników walk w obronie Republiki Hiszpańskiej w latach 1936–1939.  XIII Brygada Międzynarodowa została 25 października 1966 odznaczona przez Radę Państwa Orderem Krzyża Grunwaldu I klasy. W 1996 roku wszyscy byli członkowie Brygad Międzynarodowych, a więc i również Dąbrowszczacy zostali honorowymi obywatelami Hiszpanii 

W 80 rocznicę przybycia do Hiszpanii Brygad Międzynarodowych hiszpański poseł Pablo Iglesias wypowiedział na mównicy takie słowa: 

“Jest dla mnie prawdziwą przyjemnością składanie z tej trybuny hołdu bojownikom o demokrację i wolność w naszym kraju, tym którzy sprawiają, że czuję się dumny z bycia Hiszpanem. W tych dniach mija 80. rocznica przybycia do naszej ojczyzny brygad międzynarodowych. Dziękuję tym nielicznym, którzy jeszcze żyją, za przybycie do naszej ojczyzny by zwalczać faszyzm, a także tym, którzy dbają o to by płomień pamięci o ochotnikach nie zgasł.” 

III Walka z faszyzmem współcześnie 

Choć Dąbrowszczacy już wymarli to płomień pamięci o nich nie zgasł. Kiedy IPN słynący z wychwalania faszystowskich band typu żołnierzy wyklętych uznał Dąbrowszczaków za organizację walczącą o „budowę stalinowskiego państwa” i służącą „zbrodniczej ideologii komunistycznej” oraz wydał oświadczenie o usunięciu ulic Dąbrowszczaków ludzie przeciwko temu walczyli. Rozpoczęła się kampania „Łapy precz od ul. Dąbrowszczaków” i ludzie manifestowali m. in. pod IPNem, na demonstracjach byli przeciwnicy faszyzmu w każdym wieku.  IPN przegrał ze społeczeństwem; 10 kwietnia 2019 Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił patronat Dąbrowszczaków nad ulicą na warszawskiej Pradze.  

Pamięć o Dąbrowszczakach musi ciągle trwać, zwłaszcza w tych trudnych czasach. Mówiąc „JEŚLI PADNIE MADRYT, PADNIE TEŻ WARSZAWA” mieli rację. W tym samym roku zakończyła się wojna domowa w Hiszpanii oraz de facto zakończyła swój żywot IIRP. Więc jeśłi płomień pamięci o Dąbrowszczakach zgaśnie, to faszyzm znowu wygra.  

Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
mot
mot
1 miesiąc temu

Należy również pamiętać, że Dąbrowszczakami nie byli tylko Polacy, ale również osoby posiadające obywatelstwo polskie. Kilkaset Ukraińców i Białorusinów oraz kilku Litwinów”. I cała masa polskich Żydów, Towarzyszu redaktorze.